Jakie usługi oferuje notariusz?

Notariusz zapewnia bezpieczeństwo prawne przy czynnościach wymagających szczególnej formy i starannej weryfikacji dokumentów. Z usług notarialnych korzystają klienci indywidualni oraz firmy, gdy chcą mieć pewność co do ważności umów, zgodności działań z przepisami i skuteczności prawnej dokumentów. Poniżej wyjaśniamy, czym zajmuje się notariusz, jak wygląda wizyta w kancelarii i z jakimi kosztami należy się liczyć.

Przeczytaj również: Jakie są rodzaje pomp z rozdrabniaczem do ścieków?

Kiedy wizyta u notariusza jest konieczna

Przepisy wymagają formy aktu notarialnego w wielu sytuacjach. Dotyczy to w szczególności:

Przeczytaj również: Dlaczego warto wybrać kartony na wymiar? Korzyści i zastosowania

• sprzedaży i darowizny nieruchomości oraz zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu,
• ustanowienia hipoteki i niektórych służebności,
• umów majątkowych małżeńskich i niektórych umów spółek,
• pełnomocnictw do czynności, które same wymagają formy aktu notarialnego,
• oświadczeń o poddaniu się egzekucji na podstawie art. 777 k.p.c.,
• poświadczenia dziedziczenia, jeżeli wszyscy spadkobiercy i zapisobiercy windykacyjni składają zgodne oświadczenia.

W wielu innych sprawach wizyta u notariusza nie jest obowiązkowa, ale bywa rozsądna. Dotyczy to na przykład umów przedwstępnych, protokołów z zebrań, poświadczeń podpisów czy uwierzytelniania wypisów i odpisów, gdy liczy się pewność co do daty, tożsamości stron i treści dokumentu.

Przeczytaj również: Jak wybrać odpowiednią pompę do montażu w ogrodzie?

Zakres usług notarialnych

Usługi notariusza obejmują przede wszystkim sporządzanie aktów notarialnych, które są dokumentami urzędowymi o wysokiej mocy dowodowej. Do najczęstszych czynności należą przeniesienie własności nieruchomości, poświadczenia dziedziczenia, uwierzytelnianie podpisów i kopii, przygotowanie protokołów oraz sporządzanie wniosków związanych z hipotekami i księgami wieczystymi. Ponadto notariusz sporządza i wydaje wypisy, odpisy i wyciągi z aktów. Opłata za każdą stronę wypisu, odpisu lub wyciągu wynosi 6 zł plus 23 procent VAT.

Od 17 marca 2026 roku notariusze będą mogli przyjmować i przekazywać elektronicznie wnioski wieczystoksięgowe w sprawach spadkowych. Rozwiązanie to ma uprościć procedury i wyeliminować konieczność dodatkowych zawiadomień, co przełoży się na krótszy czas załatwiania spraw.

Jak wygląda wizyta w kancelarii

Przygotowanie aktu notarialnego zaczyna się od zebrania danych i dokumentów oraz omówienia woli stron. Następnie notariusz weryfikuje tożsamość, bada treść i formę dokumentów oraz wyjaśnia skutki prawne planowanej czynności. Po uzgodnieniu treści aktu następuje jego odczytanie i podpisanie przez uczestników oraz notariusza. Akt otrzymuje formę dokumentu urzędowego, a strony uzyskują wypisy.

Dla sprawnego przebiegu wizyty warto wcześniej przygotować:

• dokument tożsamości oraz numer PESEL i w razie potrzeby NIP,
• dla nieruchomości: numer księgi wieczystej, tytuł nabycia, dane o sposobie użytkowania, ewentualne zaświadczenia i zgody współmałżonka,
• dla spadków: akt zgonu, odpisy aktów stanu cywilnego spadkobierców, ewentualny testament i informacje o składnikach majątku,
• pełnomocnictwa, jeżeli strona działa przez pełnomocnika, w formie wymaganej przepisami,
• uzgodnione warunki umowy, w tym cenę, termin wydania i sposób płatności, a przy hipotece dane kredytodawcy i wysokość zabezpieczenia.

W przypadku aktów dotyczących obciążeń hipotecznych taksa notarialna nie może przekroczyć połowy maksymalnej stawki przewidzianej dla innych czynności. Dodatkowo pobierana jest opłata sądowa 200 zł za wpis hipoteki.

Bezpieczeństwo i odpowiedzialność notariusza

Zadaniem notariusza jest nie tylko weryfikacja dokumentów i odzwierciedlenie woli stron, lecz także jasne wyjaśnienie skutków prawnych czynności. Notariusz dba o zgodność umów z prawem i może odmówić dokonania czynności, jeżeli byłaby sprzeczna z ustawą lub zmierzała do obejścia prawa. Co więcej, wykonuje obowiązki identyfikacji stron i źródeł środków zgodnie z przepisami o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy, a także prowadzi archiwum czynności. Dzięki temu ryzyko sporów maleje, a dokumenty sporządzone w formie aktu są powszechnie honorowane przez sądy i urzędy.

Opłaty notarialne: taksa, podatki i inne koszty

Taksa notarialna to wynagrodzenie notariusza, które jest limitowane rozporządzeniem i w wielu przypadkach liczone procentowo od wartości przedmiotu czynności. Przykładowo:

• wartość od 30 000 do 60 000 zł: 710 zł plus 1 procent od nadwyżki ponad 30 000 zł,
• wartość od 60 000 do 1 000 000 zł: 1010 zł plus 0,4 procent od nadwyżki ponad 60 000 zł,
• wartość powyżej 2 000 000 zł: 6770 zł plus 0,25 procent od nadwyżki, z limitem 10 000 zł albo 7500 zł dla osób z I grupy podatkowej.

Średnia cena prostego aktu notarialnego w ofertach wybranych kancelarii wynosi około 368 zł, przy czym rozpiętość cenowa jest umiarkowana i zależy od rodzaju czynności, lokalizacji oraz nakładu pracy. Opłata za wypisy, odpisy i wyciągi to 6 zł za stronę plus 23 procent VAT.

Poza taksą notarialną w rozliczeniu mogą pojawić się:

• opłaty sądowe za wpisy do ksiąg wieczystych,
• VAT od niektórych usług notarialnych,
• podatki pobierane przez notariusza jako płatnika, w szczególności podatek od czynności cywilnoprawnych oraz podatek od spadków i darowizn, jeżeli dana czynność im podlega,
• koszty wypisów, odpisów i wyciągów.

Dla przedsiębiorców ustawodawca przewidział w niektórych sprawach szczególnie niskie stawki. Przykładowo: protokół zarządcy sukcesyjnego 100 zł oraz wpis służebności przesyłu dla telekomunikacji 40 zł.

Planowane zmiany w przepisach

Obowiązujące od lat zasady wynagradzania notariuszy są przedmiotem prac legislacyjnych. Celem przygotowywanej nowelizacji jest dostosowanie opłat do rzeczywistego nakładu pracy i odpowiedzialności, przy jednoczesnym utrzymaniu dostępności usług. Zapowiadane są także modyfikacje opłat sądowych, aby w wybranych sprawach bardziej opłacalna była ścieżka notarialna, zwłaszcza przy czynnościach dotyczących spadków i nieruchomości.

Od marca 2026 roku notariusze mają uzyskać możliwość samodzielnego i elektronicznego przesyłania wniosków wieczystoksięgowych w sprawach spadkowych, co powinno przyspieszyć postępowania. W środowisku prawniczym toczą się również dyskusje na temat ewentualnych rozwodów przed notariuszem, analogicznie do rozwiązań dostępnych w urzędach stanu cywilnego dla niektórych spraw rodzinnych. Takie zmiany wymagają jednak odrębnych i precyzyjnych regulacji.

Znaczenie pracy notariusza dla rynku nieruchomości i spadków

Notariusz ma kluczowe znaczenie wszędzie tam, gdzie ważne są pewność obrotu i zabezpieczenie interesów stron. Przy transakcjach na rynku nieruchomości sporządza akty przeniesienia własności, przygotowuje wnioski o wpis do księgi wieczystej, ustanawia hipoteki i pomaga dobrać adekwatne zabezpieczenia. W sprawach spadkowych poświadcza dziedziczenie i przygotowuje dokumentację, która umożliwia sprawne przejście praw do uprawnionych osób. Ponieważ kolejne etapy postępowania wieczystoksięgowego oraz podatkowego często są inicjowane bezpośrednio z kancelarii, cała procedura przebiega szybciej i w bardziej przewidywalny sposób.

W związku z tym wybór doświadczonej kancelarii ułatwia przejście przez formalności i ogranicza ryzyko błędów. Przykładowo, jeżeli szukasz kancelarii w Warszawie, warto rozważyć dzielnicę odpowiadającą miejscu zamieszkania lub położeniu nieruchomości, co przyspieszy obieg dokumentów i ułatwi osobiste wizyty. Pomocny może być także przegląd ofert według lokalizacji, takich jak Notariusze w Kole.

Podsumowanie

Usługi notarialne obejmują szeroki katalog czynności, od sporządzania i uwierzytelniania dokumentów, przez transakcje dotyczące nieruchomości, po sprawy spadkowe. Ustawowe limity taksy i przejrzyste zasady poboru podatków oraz opłat sądowych zwiększają przewidywalność kosztów. Z kolei planowane usprawnienia, w tym elektroniczne wnioski do ksiąg wieczystych w sprawach spadkowych, mają przyspieszyć załatwianie spraw. W efekcie notariusz łączy rolę zaufanego prawnika i urzędnika, zapewniając zgodność z prawem, skuteczność i bezpieczeństwo każdej istotnej czynności.